Wypracowania i opracowania na podstawie Lalki Bolesława Prusa

Kompozycja Lalki Bolesława Prusa.
Źródło: Wikipedia.



Kompozycja Lalki jest, jak na powieść pozytywistyczną raczej skomplikowana. Zakłóca ją, jednocześnie wzbogacając treść, Pamiętnik starego subiekta (w sumie 9 rozdziałów). Wprowadzenie dwugłosu narracyjnego było konieczne, ze względu na skrócenie czasu akcji - dzięki wspomnieniom Rzeckiego, czytelnik poznaje dotychczasowe losy bohaterów, sięgając do głębokiej przeszłości (np. wojny napoleońskie). Pamiętnik jest jednak zjawiskiem w literaturze polskiej oryginalnym. Pozostała część powieści (27 rozdziałów), jest prowadzona ściśle według norm charakterystycznych prozie realistycznej.

Prus, był wielokrotnie oskarżany przez krytykę, za pozorny chaos kompozycyjny Lalki. W odpowiedzi na zarzuty napisał: "Powieść realistyczna, osobliwie taka, której tematem jest duże zjawisko społeczne, zawsze w pierwszym czytaniu robi wrażenie czegoś powikłanego i chaotycznego: jest to las, w którym widać tylko pojedyncze drzewa, a nie widać ...lasu. Nieuważny czytelnik może nigdy nie zauważyć lasu, ale przyzwoity krytyk, musi plan jego odkryć i nakreślić. Inaczej - będzie podobny do człowieka, który w drzewie widzi tylko liście, a nie dostrzega gałęzi, konarów i pnia."